|
İğne Oyası Nedir
Gönen
İğne Oyası Modellerini Görmek İçin Tıklayın
Turistik el sanatları grubuna giren ev ve süs eşyası
türünden, takı ve süs amacıyla ağırlıklı olarak hanımlar
tarafından kullanılan estetik ve sanatsal özelliklere
sahip bir eşya türüdür.
Oyacılık ve özellikle oya
yapımı çok ince ve narin bir el işleri sanatıdır. Süs
eşyası olmanın ve kullanmanın da yanı sıra ekonomik
getirisi de olduğu için sanat ile birlikte ticari bir iş
kolu haline de getirilerek yaygınlaştırılmış, Gönen’li
binlerce hanım tarafından en ince ayrıntılarına kadar
öğrenilmiş ve üzerinde uzmanlaşılmış olan bir sanat,
meslek ve iş türüdür diye tanımlayabiliriz.
Oya için, Gönen’li hanımların el
emeği, göz nuru ve büyük bir sabırla nakış nakış
işleyip dokudukları bir şaheserdir diyebiliriz.
Oya yapımı çok önemli
bir sanat dalı; ve onu ruhuyla, zarafetiyle, hassasiyeti
ve engin sabrı sayesinde, iğnesinin ucuyla ilmik ilmik
işleyen kişiyi de bir sanatkar olarak adlandırabiliriz.
Onu yani oyayı değerli
görerek yüklü paralar vererek satın alıp; üzerinde, ev
ve işyerinde değerlendirmesini ve kullanmasını bilen
kişileri de, emeğe ve sanata değer veren, sanattan
anlayan, sanatın yaşatılmasına ve yaygınlaştırılmasına
destek olan, dünya güzelliklerini yaşamasını bilen ender
ve naif kişiler olarak tanımlayabiliriz.
Oyanın Faydaları
Kullananlar İçin
Mekânlarınızı güzelleştirip
zenginleştirir, estetik ve sanat ruhu verir.
Eşyalarınızı korur, üzerinde
dekor oluşturur, derinlik kazandırır, biçim ve değer
verir.
Çalışmayı ve üretmeyi teşvik
eder, el emeğini korur.
İnsan psikolojisine faydalıdır,
stresi azaltır, sabrı yükseltir.
İnsana ilham verir,
dinlendirir, olumsuz düşüncelerden arındırır, güzel
düşüncelere sevk eder.
Beyaz renkli olduğundan tek
başına bir ışık kaynağıdır, üzerine gelen ışığın % 99
unu geri yansıttığı için mekânlara ışık ve aydınlık
verir.
En kalıcı ve kıymetli bir
hediye vasıtasıdır, dostlukları korur, geliştirir ve
güçlendirir.
İnsanın fikir ve düşünce hayatına
anlam verir, güç kazandırır.
İnsanın yani sahibinin düşünce
hayatını, iç dünyasını, ruh halini ve felsefi yapısını
yansıtır.
Olumsuz düşüncelerin insan
beyninde yer etmesini önler, olaylara ve konulara olan
bakış açılarının değişmesinde etken rol oynar.
Yapanlar
İçin
İnsanı
iş, meslek ve sanat sahibi yapar.
Boş zamanın değerlendirilmesi
için en uygun bir iş alanıdır. Her yerde ve mekânda oya
yapılabilir.
İnsanın dikkatini ve zamanını
aldığı için sıkıntı ve streslerden, olumsuz
düşüncelerden uzak tutar. Oya yapan insan kötülük
düşünmeye vakit bulamaz.
Vaktin hem maddi hemde manevi
açıdan en iyi şekilde değerlendirilmesi için bir
vasıtadır.
Herkesin kolayca yapabileceği ek
bir iş imkânıdır, aile bütçesine önemli sayılabilecek
gelirler sağlar.
İnsanları tanıştırıp kaynaştırır,
yeni arkadaşlıkların ve dostlukların oluşmasında köprü
vazifesi görür, sosyal dayanışmayı ve yardımlaşmayı
güçlendirir, ticari hayata canlılık verir.
Oya Nerelerde Kullanılır
Hanımlar başörtüsü, namaz
örtüsü ve bu örtülere farklı bir güzellik ve estetiklik
verilmesinde kullanırlar.
Evlerdeki sehpa, masa, vitrin
başta olmak üzere çeşitli eşyalar üzerinde süs ve örtü
malzemesi olarak kullanılır.
İşyerlerinde sehpa, masa,
bilgisayar türünde çeşitli mobilyalar ve eşyalar
üzerinde kullanılır.
Yastık kenarları, yatak odası
takımı üzeri ve havlu kenarlarında süs malzemesi olarak
kullanılır.
Duvarlarda veya vitrinlerde askı
ve sergi halinde görüntü malzemesi olarak kullanılır.
Genç kızlar çeyiz eşyası olarak
kullanırlar.
Oyanın Teknik Özellikleri
Filoş iplikle ve iğne ile yapılır.
Uzun ömürlüdür, yırtılmaz, sökülmez ve kolay eskimez.
Yıkandığında buruşmaz, kendini çekmez, ütü istemez.
Bu Sitenin Amacı
Gönen İğne oyasını Türkiye ve dünya çapında
tanıtılmasını, yaygınlaştırılmasını ve pazarlanmasını
sağlamak.
El emeğinin değerini korumak, oyanın gerçek değerdeki
bir fiyat üzerinden satılmasını sağlamak.
Yeni pazar ağları oluşturmak, üretimi arttırmak,
kullanılmasını teşvik etmek, yaygınlaştırılmasını
sağlamak.
Gönen İğne Oyasına
Nasıl Sahip Olacaksınız
Bir telefonla, cep telefonu mesajıyla, internet
üzerinden mesincer gönderme yoluyla veya eski usul
mektup ve telgrafla dahi istediğiniz oyaya sahip
olabilirsiniz.
İstediğiniz oya örneğini satın alabilir veya sipariş
vererek yaptırabilirsiniz.
Oyaların fiyatları işçiliğine ve kalitesine göre
değişmektedir.
Sahip olmak istediğiniz oyanın isim ve kot numarasını
bize bildirerek sipariş verebilirsiniz.
Sipariş verdiğiniz oya elimizde mevcut ise 5 gün
içerisinde, mevut değil ise 10 ile 60 gün içerisinde
yapılıp teslim edilecektir.
Siparişlerde % 20 peşinat alınması prensip gereğidir. Bu
miktarla oyanın ham medde ihtiyacı karşılanır.
Siparişleriniz kargo ile teslim edilecek olup, ödeme
ürünü teslim alırken yapılacaktır.
100 YTL den yukarısı siparişlerde kargo ücreti bize
aittir.
Satın aldığınız oyayı beğenmediğiniz takdirde 10 gün
çerisinde değiştirme hakkınız vardır.Oyayı perakende
aldığınız gibi, ticari olarak toptan da alıp
satabilirsiniz.
1.Sanatsal Açıdan Oyacılık
El sanatları grubuna giren ev ve süs eşyası türünden
olarak, takı ve süs amacıyla ağırlıklı olarak hanımlar
tarafından kullanılan estetik ve sanatsal özelliklere
sahip bir eşya türüdür. Oyayı ağırlıklı olarak bayanlar
kullandığı gibi yine bayanlar tarafından üretimi
yapılmaktadır. Oyacılık ve özellikle oya yapımı çok ince
ve narin bir el işleri sanatıdır. Ekonomik getirisi de
olduğu için sanat ile birlikte ticari bir iş kolu haline
getirilerek yaygınlaştırılmış, binlerce kişi tarafından
en ince ayrıntılarına kadar öğrenilmiş olan bir sanat
türüdür. Oya için, Gönen’li hanımların el emeği, göz
nuru ve büyük bir sabırla nakış nakış işleyip
dokudukları bir şaheserdir diyebiliriz.
Oya
yapımı adeta bir sanat dalı; ve onu ruhuyla,
zarafetiyle, hassasiyeti ve engin sabrı sayesinde,
iğnesinin ucuyla ilmik işleyen kişiyi de bir sanatkar
olarak adlandırabiliriz.
2.Oyacılığın Tarihi Süreci
Oyacılığın Gönen'de ne zaman başladığı kesin bir tarih
olarak bilinemiyor, hiçbir kaynakta da rastlanılamadı.
Gönen'in yerlisi eski kuşak ninelerden edinilen
bilgilere göre; 1880'li yıllardan sonra oyanın; giyim
eşyaları başta olmak üzere ev eşyası ve çeyizlikler için
yapıldığı söylenmektedir. 1950'li yıllardan sonra,
zengin aileye mensup kadınlar, üzerlerinde ve evlerinde
süs eşyası olarak kullanmak üzere, dar gelirli kadınlara
ücret karşılığı siparişle koza ipliği ile oya
yaptırdıkları, bu işten gelir elde edilmesi üzerine
1969'lı yıllarla birlikte Gönen’in pazarı olan salı
günleri çarşının belli bir yerinde sabah erken
saatlerden öğle saatlerine kadar gerçekleşen oya alış -
verişlerinin yapıldığı bir oya pazarının da kurulmasıyla
birlikte; oya resmen ticari alış veriş malzemesi haline
gelmiştir. Oyayı yapanlar yaptıkları oyayı hem süs
eşyası olarak evlerinde, çeyizlerinde, kendi üzerlerinde
kullanıyorlar ve hem de daha fazla üretip satarak aile
bütçelerine önemli miktarda ekonomik bir gelir elde
ediyorlar.
3.Günümüzdeki Oyacılık
Günümüzde oyacılık sektörü oldukça gelişmiş bir düzeyde
bulunmaktadır. Şimdilik ülke dışına ihracatı
yapılamamakla birlikte, ülke içi çeşitli pazarlara
toptan olarak mal ulaştıran ve ilçe ekonomisine büyük
canlılık ve akış getiren oya tüccarlarının da rol aldığı
büyük potansiyelli bir ticari sektör olarak karşımıza
çıkmıştır.
Günümüz 2006 yılı itibariyle şehir ve köyleriyle
birlikte 75 bin nüfuslu Gönen ilçesinde, 70’in üzerinde
oyacılık ve çeyiz dalında faaliyet gösteren ticari
işletme, 500 – 600 civarlarında da toptan ve perakende
seyyar oya satıcısının, aktif durumda 6.000 oya yapan
bayanın, 7.000 olarak ta oya yapımını bilen ve ara sıra
yapan kadının bulunduğu tahmin edilmekte olup; bu
kişiler salı ve diğer günleri pazardan ve evlerden
siparişle yaptırma ve satın alma yoluyla oyaları
toplayıp başta; İzmir, İstanbul, Bursa, Ankara illeri
olmak üzere, yurdun çeşitli bölgelerinde pazarlayarak
geçimini oyacılıkla sağlamaktadırlar.
Geniş çaplı bir araştırma yapıldığında aktif ve pasif
düzeyde oya işiyle meşgul olan hane sayısının şehirde %
60 ‘ı geçeceği tahmin edilmektedir.
4.İş ve Ticari Potansiyel Açısından Oyacılık
Gönen’de özellikle evli ve dar gelirli ailelere mensup
kadınlar ve genç kızlar başta olmak üzere halk arasında
oya yapımı oldukça yaygın düzeydedir. Boşa geçen
zamanlarını değerlendirmek ve eşinin aldığı siparişlerin
zamanında yetiştirilmesine katkı sağlamak üzere
erkeklerden de gizlice oya yapanların bulunduğu
söylenmektedir.
Oyacılık sektörü Gönen'in bu günkü yapısı itibariyle;
ticari ve ekonomik hayatına can veren en önemli hayat
damarlarından birini oluşturmaktadır. Şehir ve köyler
dahil olmak üzere ilçe genelinde birçok aile kısmen de
olsa, oya yapıp satarak kendisine ek bir gelir
sağlamaktadır.
Kadınlar arasında yaygın olan bir deyim şudur;
"Oya yaparak, pazar parasını çıkarıyorum" derler. Bir
kişinin bir hafta süresince boş zamanlarını oya yaparak
değerlendirmesi ve çalışması halinde, haftada 50 ile
120 YTL arasında ekonomik bir gelir sağlayabilecek oya
işi yapabildiği belirtilmektedir.
Gönen’de oyacılık sektörü bu kadar hızlı bir şekilde
gelişince; 1994 yılında ilk defa 5 - 6 Eylül
tarihlerinde iki gün süren muhteşem bir "Oya
Festivali" etkinlikleri düzenlenmesi
kararlaştırılmış ve uygulanmış, 2004 yılından itibaren
de “ Ulusal Oya
ve Çeyiz Fuarı” na dönüştürülerek ulusal
düzeyde bir boyut kazandırılmaya çalışılmıştır..
Oya festivaline günler kala, Gönen Kaplıcaları
Sponsorluğunda, Gönen Belediyesi ve Halk Eğitim Merkezi
Müdürlüğü tarafından oyacılık yarışması düzenleniyor.
Oyacılar bu yarışma için "Oda
takımı ve Başörtüsü" dallarında oya
yaparak eserlerini teslim ediyor ve festivalden önce, en
usta oyacıların oluşturduğu bir jüri önünde oyalar
değerlendirilip oylanıyor ve dereceye girenlere festival
gününde düzenlenen bir törenle altın ve naylon yumak
ödülleri veriliyor. Ayrıca yarışmada birinci gelen
oyalar, yıldız otel bünyesinde camekânlı özel bir müzede
devamlı olarak sergileniyor.
5.Gönen Oyasının Farkı
Oyanın Gönen'den sonra İzmir’in Ödemiş ilçesi, Kütahya,
Mardin gibi bazı yörelerde de yapıldığı biliniyor.
Diğer bölgelerden Gönen’i ayıran en ayrıcalıklı özellik
ise “Gönen
Oya Pazarı”nın olmasıdır. Diğer bir
farkı ise; Gönen’de yapılan iğne oyacılığının Türkiye
ve Dünyada bir numara olarak, sanatsal içerik ve işçilik
değeri açısından kalite ve otoritesini koruduğu çeşitli
kişi ve kaynaklarca da doğrulanmış olmasıdır. Oyanın
makbul olanı naylon iplikle yapılanıdır. Ancak ne yazık
ki Gönen oyasının tanıtımı ülke genelinde yeterince
yapılamadığı için hak ettiği yere gelememiştir.
Oyacılığın geliştirilmesi, ülke ve dünya pazarlarında ve
fuarlarında tanıtılması, emeklerin korunması,
mağduriyetlerin önlenmesi için 2006 yılında Gön OyaDer
ismiyle Gönen Oyacılık, El Sanatları ve Çeyizcilik
Eğitim Yardımlaşma Tanıtım ve Pazarlama Derneği ismiyle
bir dernek kurulmuştur. Dernek büyük bir oya sitesinin
kuruluşu ve 10.000 adet oya katalogunun basılıp
yayınlanmasıyla ilk ve en büyük faaliyetini tanıtım ve
reklâmla başlatmayı planlamaktadır.
Gönen oyasının yurt dışına ihracatı henüz söz konusu
değildir. Gönen oyası Yurt dışına sadece Türkler ve
yakın komşumuz Yunanlı ve Bulgaristanlı turistler
tarafından çıkarılmaktadır.
Gönen’de oya satışları kaplıcalara bağlı olarak
gelişmektedir. Kaplıcalar için gelen yerli turistlerin
neredeyse tamamı Gönen oyasını bilmekte ve büyük bir
ilgi göstermektedir. Gelen turistlerin neredeyse dörtte
ikisi geri dönerken yanlarında süs eşyası, takı,
hediyelik eşya ve Gönen hatırası olarak kendisine ve
yakınlarına birkaç parça Gönen Oyası alıp götürmektedir.
6.Başlıca Oya Çeşitleri
Gönen’de yapılan oya çeşitlerinin başlıcaları; sepette
gül, katlı gül, gelin yelpazesi, kanser oya, gelin tacı,
selvi yaprağı, kollu karanfil, kabak çiçeği, zilli maşa,
portakal oya, dut oya, horozibiği, zülem kadeh, beşli
kiraz, cilveli kiraz, tül işi, kirazlı çarık, dutlu
biber, hercai menekşe, sinek oya ve marul oya gibi çeşit
ve modellerinden oluşmaktadır. Oyanın tür, model ve
kullanım tercihi olarak yüzlerce çeşidi bulunmaktadır.
7.Oya Fiyatları
Gönen oya pazarında ve oya - çeyiz dükkânlarında alınıp
- satılan oyaların 2006 yılı itibariyle asgari ve azami
fiyatları çıkarılmıştır. Oya fiyatları; ulusal ekonomik
göstergeler ile arz ve talep durumlarına göre
fiyatlarında da yükselme veya azalma olabilmektedir. Bir
nev’i tahta kale borsasını andırmaktadır. Oya fiyatları
kış aylarında oldukça düşmekte, yaz aylarında da
yükseliş göstermektedir.
8.Çarşıdaki dükkânlarda ve pazarda oya takımlarının
bazılarının fiyatları şunlardır.
Çember fiyatları: 7 YTL ile 40 YTL arası.
Dantel - ara takımları: 70 ile 250 YTL arası.
Dantel etek uçları: 80 – 200 YTL arası
Dantel Kırlentiler: 40 ile 85 YTL arası.
Çapa iğne oyalı fiskoslar: 175 ile 350 YTL arası.
Vitrin oyaları:12 parça: 20 – 50 YTL arası.
Şömenler: 100 – 300 YTL arası.
Pike çeşitleri: 30- 250 YTL arası
Tepsi örtüleri iğne oyası: 4 ile 7 YTL arası.
Havlu işlemeli oya: 7 YTL ile 17 YTL arası.
Namaz örtüleri: 10 – 60 YTL arasında değişmektedir
05366062730 - 02667626793
gonen_gontam@hotmail.com

a.kadirdemircan@hotmail.com
|