6.Tarım ve Hayvancılık Potansiyeli

1.Tarımsal Üretim

Tarım Alanlarını Görmek İçin Tıklayın

         İlçe ekonomisinin neredeyse % 50 sini tarım ve hayvancılık sektörü oluşturmakta olup, aynı orandaki nüfus da hayvancılık ve tarım sektöründen geçimlerini sağlamaktadır. Tarla ziraatı ön planda olup,  tarla sebzeciliği de gittikçe yaygınlaşmaktadır. İlçede her türlü tarım ürünü ile meyve ve sebze çeşitleri yetişebilmektedir.

           İlçede 135.000 dekar alanda sulu tarım yapılabilmektedir. Bu alanın % 80 lik bir bölümü Gönen barajı kaynağından, % 20 lik bölümü de akarsu ve yeraltı kaynaklarından sulanabilmektedir.

          Tarım sektöründe sulamaya elverişli bölgelerde yılda 65 bin dekara yakın toprağa Baldo ve Osmancık pirinci (çeltik) ekimi yapılmakta, diğer alanlarda da; ayçiçeği, buğday, silajlık mısır, tütün, pancar,  fasulye, bakla, nohut, arpa, yulaf, yonca, fiğ, patlıcan, domates, biber, karpuz, kavun, kabak, maydanoz,  sarımsak, soğan, tere, çilek, lahana, turp, marul, pırasa gibi ürünlerin ekimi yapılmaktadır.

           İlçede ziraat odasına kayıtlı 12.850 çiftçi bulunmaktadır.

 İlçenin toplam tarım arazisi miktarı 43.000 hektar olup; sulanabilir arazi toplamı 230.000 dekar, sulanamayan arazi toplamı ise; 200.000 dekardır.

           İlçede başlıca tarım ürünlerinin 2004 –2005 yılı ‘Yıllık Üretim’ miktarları aşağıdaki şekilde tahmin edilmektedir.

Buğday: 65 - 80 bin ton arası, Arpa: 8 - 11 bin ton, Çeltik 45 - 55 bin ton, Şeker Pancarı: 2 - 3.bin ton, Ayçiçeği: 5 - 6.bin ton, Domates: 2 -3 bin ton, Kavun - Karpuz: 3 - 4 bin ton, Patlıcan:  2-3 bin ton,  silajlık Mısır: 8-10 bin ton, Nohut: 1 -2 bin ton civarlarında gerçekleştiği tahmin edilmektedir.

2.Tarımla İlgili Kuruluşlar

Görmek İçin Tıklayın

İlçe Tarım Müdürlüğü, Tahirova Tarım İşletmeleri Müdürlüğü, Sulama Birliği Başkanlığı, Ziraat Odası Başkanlığı, Köylere ve Üreticilere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı,  İlçe Tarım Toprak Yaprak Süt Su Deri Analiz laboratuarı, Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri (33 adet),Tarım Kredi Kooperatifleri (5 adet), Yağlı Tohumlar Kooperatifi, Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği, Ticaret Borsası Başkanlığı, Büyükbaş Hayvan Yetiştiricileri Eğitim Yardımlaşma ve Kalkınma Derneği, Küçükbaş Hayvan Yetiştiricileri Yardımlaşma ve Kalkınma Derneği, Gönen Meyvecilik Sebzecilik, Fidancılık, Ağaçlandırma, Alternatif Tarım Projeleri Araştırma Organizasyon ve Uygulama Hizmetleri Derneği olmak üzere 14 çeşit tarım ve yan hizmet teşekkülleri bulunmaktadır.

3.Bazı Ürünlerin Ekiliş Alanları

Buğday:170.000 dekar, Çeltik: 65.000 dekar, Arpa 28.000, Ayçiçeği 19.000 Domates 1500, Patlıcan 5.000, Danelik mısır 2.000, Silajlık mısır 10.000, Fiğ 6.000 tahmini dekar alan olarak ağırlıklı miktarlarda ekilen tarım ürünleri grubunu oluşturmaktadır.

4.Çeltik Tarımı  Görmek İçin Tıklayın

             Sulanabilen tarım arazilerinin büyük bir bölümüne, 65.000 – 70.000 dekarlık bir alana çeltik ekimi yapılmaktadır. 2005 yılı itibarıyla, Çeltik komisyonuna kayıtlı 1308 çiftçinin, 64.500 dekarlık bir alana,  Gönen Baldosu ve Osmancık çeltiği ektiği tespit edilmiştir. Çeltik tarımı sektörüne bağlı olarak 15 civarındada irili ufaklı çeltik fabrikası ve bir o kadar da toptancılık yapan çeltik tüccarı bulunmaktadır.

     Çeltik verimi dönüm başına 450 - ile 1.100 kilo arasında, kilo fiyatı olarak ta 2005 yılı randıman durumuna göre 650 ile 900 YKR arasında bir seyir izlemekte olup; bir yılda 48 bin ton civarında çeltik üretiminden ilçemize 3.750.000 YTL (3 trilyon 750 milyar lira)  brüt ekonomik gelir getirdiği tahmin edilmektedir.  İş hayatı kapsamında çeltik tarımı sektöründen de doğrudan ve dolaylı olarak 5.000 kişinin yararlandığı düşünülmektedir.

     Gönen’de üretilen çeltik oranı, ülke genelinin % 10’ unu oluşturmaktadır.

5.Tarıma Dayalı Hayvansal Üretim

Görmek İçin Tıklayın

İlçede: 30.000 düzeyinde büyükbaş hayvan, 50.000 civarında koyun ve 15.000’i keçiden oluşan 65.000 adet küçükbaş hayvan ile 52 işletmede 1.080.000 adet broiler tavuk yetiştiriciliği yapılmaktadır.

            Köylerin tamamında yüzde yüzlere varan temel geçim kaynağı bitkisel ve hayvansal üretimdir. Bazı köylerde tarımsal üretim az - hayvancılık sektörü ağırlıkta, bazı köylerde de hayvancılık düşük tarımsal çalışmalar ağırlıkta olarak görülmektedir.

        Hayvansal üretim olarak Gönen de süt sığırı yetiştiriciliği oldukça iyi düzeydedir. 1985 yılında oluşturulan Süt Birliği sayesinde yetiştiricilerin ürettikleri sütler firmalara ihalelerle satılmaktadır. Bu nedenle Gönen, Türkiye de süt fiyatları piyasasının oluşturulduğu merkez olarak ta tanımlanabilir. İlçenin günlük süt üretimi 230 ton, aylık olarak da 6.500 ile 7.500 ton arasında sütten 176. bin dolar (101.000.000 YTL)  civarlarında brüt bir gelir sağlandığı tahmin edilmektedir.

6.Üretimi Yapılan Hayvan Türleri

Görmek İçin Tıklayın

        Bölgenin en büyük hayvan potansiyeli büyükbaş hayvancılık ve süt sığırcılığıdır. Sığırdan sonra koyun ve keçicilik oldukça ciddi düzeyde yapılmaktadır. Hayvansal üretim kaynaklarında besiciliği yapılan hayvan türleri ise:

İnek, Dana, Boğa, Manda,  Koyun, Keçi, Tavşan, Tavuk, Hindi,  Kaz, İpek Böceği, Alabalık, Arı ve Bıldırcındır.

Sığır: 7 no’da büyükbaş hayvancılığa bakınız.

Koyun: 8 no’da Küçükbaş hayvancılığa bakınız.

Keçi: 8 no’da Küçükbaş hayvancılığa bakınız.

Manda: Bostancı köyünde kültüre dayalı olarak 5 - 6 hane tarafından 150 civarında manda besiciliği de yapılmaktadır. Manda bakımı diğer hayvanlara göre daha zor olup, bu hayvanlar azmakları bulunan meraları tercih etmektedirler ve güneş altında fazla kalmaya dayanamamaktadırlar. Manda yoğurdu ve eti özel olarak tercih edilen farklı bir damak tadı ve lezzete sahip olmaktadırlar.

Tavşan: Zaman içerisinde 5  - 6 girişimci tarafından Ankara tavşanı üretimi de denenmiştir.  Tavşan üretiminde başarılı olunmuş ancak maliyet yüksekliği ve pazarlama sorunları nedeni ile işletilen çiftlikler tasfiye edilmiştir.

Devekuşu: İlçeye dışarıdan gelip yerleşen bir girişimci tarafından Tütüncü yolu üzerinde oluşturulan 5 dekarlık bir çiftlikte 7- 8 civarında devekuşu üretimi de denenmiştir.

Bıldırcın: Yumurtasından yararlanmak üzere birkaç üretici tarafından bıldırcın yetiştiriciliği de yapılmaktadır.

Damızlık koyun: Balya yolu üzerinde bulunan Dilmaç Yarış atları çiftliğinde çeşitli koyun ırklarının yetiştirilmesi de denenmiş ve başarılı olunmuştur. Fransız ırkı koyunlar ile Sönmez ırkı koyunların deneme üretimi burada yapılmış ve ilçe genelindeki üreticilere bu damızlıklar dağıtılmıştır.

7.Büyükbaş Hayvancılık

Görmek İçin Tıklayın

Büyükbaş hayvancılık sektörü en önemli gelir ve üretim sektörünün başını çekmektedir. İlçe genelinde irili ufaklı 5.000 ‘n üzerinde şahıs ve işletmelerde 30.000 in üzerinde büyükbaş hayvan varlığı bulunmaktadır. Resmi kayıtlara göre 30.000’in üzerinde pasaportlu hayvan kaydı bulunmakta olup,  bunların çoğunun kesildikten sonra kayıtlardan düşülmediği ve güncellenemediği hesabıyla 29 - ile 33.000 arasında bir hayvan varlığının bulunduğu tahmin edilmektedir.

Son dönemlerde profesyonel düzeyde hayvancılık için çalışmalar başlatılmış ve şahıslar tarafından açık sistem damlar ile bazı köylerde köy tüzel kişiliği adına 250, 500, 750, 1.000, 1500’er hayvanlık teknolojik tüm sistemleri içinde bulunduran hayvan çiftliklerinin kurulması teşebbüsleri başlatılmıştır. Büyükbaş hayvanların alınıp satılması ve şehirlerarası ulaşımında kulak küpesi - pasaport uygulaması yapılmaktadır.

Desteklemeler

Hayvancılığın geliştirilmesi için üreticilere devlet tarafından çeşitli desteklemeler de yapılmaktadır.

Desteklemeler; süt teşvik primi uygulaması, et teşvik primi uygulaması,  damızlık desteklemesi ve hayvancılık kredisi olmak üzere çeşitli türlerde yapılmaktadır.

Hayvan pazarı

İlçede Salı günleri, şehir dışında hayvan pazarı da bulunmaktadır. Küçükbaş ve büyükbaş hayvanların alınıp satıldığı hayvan pazarına çevre il ve ilçelerden de alıcı ve satıcılar gelmektedir. Her yıl 16-17-18-19 Haziran tarihlerinde geleneksel olarak düzenlenen Gönen panayırının birinci gününde de aynı yerde hayvan panayırı kurulmakta ve daha büyük kapsamlı hayvan ticareti yapılmaktadır.

8.Küçükbaş Hayvancılık Görmek İçin Tıklayın

           Hayvancılık sektöründe büyükbaş hayvanlarda besicilik ve süt sığırı yetiştiriciliğinden sonra; koyun ve keçi yetiştiriciliği de yapılmaktadır. Gönen’in hemen hemen tüm köylerinde küçükbaş hayvan bakımı yapılmaktadır. Küçükbaş hayvan üretiminde tek sıkıntı mera yetersizliği ve verimsiz mera alanlarıdır. Köylerde küçükbaş hayvan türü olarak koyunculuk ön plandadır. Bakımı kolay, verimi fazla olan bu hayvancılığı küçük ve amatör çapta yapanlar çoğunluktadır. Keçi bakımı oldukça zor ve meşakkatli olduğu için,  profesyonel düzeyde yapılabilmektedir.

Küçükbaş hayvancılık sektörü son yıllarda tamamen yok olmaya yüz tutmuş durumda bulunmaktadır.

            Büyükbaş hayvancılığı teşvik edici devlet desteklemeleri, küçükbaş hayvancılıkta tatmin edici seviyelerde uygulanmadığından bu sektör neredeyse bitme noktasına gelmiştir.

                GönTAM’ın köyler üzerinde birebir yaptığı araştırmaya göre; Gönen’in koyunculuk yapılmayan merkez dahil, bir tane köyü yok. Keçi bakımı ise, yaklaşık 40 köyde yapılıyor. İlçe düzeyinde: 65.875 adet küçükbaş hayvan bulunuyor. Bunların 50.875 adedini koyun, 15.000 âdetini de keçi oluşturuyor. Bu verilere göre: amatör ve profesyonel düzeyde 890 kişide koyun, 150 kişide de keçi bulunduğu tahmin ediliyor.

                Keçi genel olarak bayır köylerinde bulunuyor.

                Koyun üretiminin ilçenin yüzölçümü ve nüfusu dikkate alındığında en az 200.000 ‘in üzerinde olması gerekiyorken,  Gönen bunun ancak dörtte birine sahip bulunuyor. Son dönemlerde keçi üretiminde yeni bir oluşuma gidilerek, süt verimi fazla, bakımı daha kolay olan saanen türü keçi ırkının yaygınlaştırılmasına çalışılıyor. Koyun üretiminde de sönmez ve merinos ırkı koyunlar başta olmak üzere çeşitli türlerin denemesi ve örnek üretimleri yapılıyor. 2006 yılı itibariyle küçükbaş hayvan üreticileri bir dernek kurarak hayvancılığın geliştirilmesi konularında önemli çalışmalar yapmak üzere bir araya gelmişlerdir. Bu amaçla bir araya gelen yetiştiriciler, tüm küçükbaş hayvan yetiştiricilerini kapsayacak ve hizmet götürecek şekilde kısa adı GönKüHay olan “ Gönen Küçükbaş Hayvan Yetiştiricileri Eğitim Yardımlaşma ve Kalkınma Derneği”ni kurmuşlardır.

9.Organik Tarım.

        İlçede profesyonel anlamda ve organizeli olarak organik tarım yapılmamakla birlikte,  son günlerde organik tarım için çeşitli girişimlerin yapıldığı ve projelerin hazırlandığı bilinmektedir.

          Gönen köylerinin bazılarında köylü çiftçiler tarafından hiçbir kimyasal gübre kullanılmadan doğal olarak üretilen sebze ve meyveler, Salı günleri Yörük pazarı denilen yerde köylü kadınlar tarafından pazarlanmaktadır. Organik tarım ürünleri hemen her köyde olmakla birlikte, en fazla Gaybular, Ortaoba, Kumköy, Karasukabaklar, Ilıcaoba, Cambaz köylerinde yetiştirilmektedir.

10.Arazi Dağılımı:

Kültüre alınmış arazi dağılımı

Tarla arazisi:            37.735 Hektar alan.  (377.350 dönüm)

Bağ arazisi:             215 Hektar alan.      (2015 dönüm)

Meyvelik arazi:        695 Hektar alan.      (6950 dönüm)

Sebzelik arazi:        3.935 Hektar alan.    (39350 dönüm)

Zeytinlik arazi:         420 Hektar alan.      (4200 dönüm)

Toplam:    52.892 hektar alandır.

Kültüre alınmamış arazi

Çayır - Mera arazisi: 20.130 Hektar alan.

Ormanlık arazi: 49.845 Hektar alan.

Faydalanılamayan - Dağlık Taşlık arazi: 5.664 Hektar alan.

Toplam: 75.639 Hektar alandır.

Belli başlı ürünlerin ekiliş alanları

Buğday:170.000 dönüm,  Çeltik:65.000 dönüm, Arpa:32.000 dönüm

Ayçiçeği:29.000 dönüm, Domates:5.500 dönüm, Patlıcan: 8.400 dönüm

Silajlık mısır: 1.500 dönüm, Fiğ:1.100 dönüm

12.Gönen’de Yetişen Ürün-Hububat ve Sebze Türleri Görmek İçin Tıklayın

Hububat: Buğday, çeltik, arpa, ayçiçeği, domates, patlıcan, danelik mısır, silajlık mısır, fiğ, yulaf, yonca, bakla, tütün, pancar,  fasulye, bakla, nohut,

Sebze: Soğan, sarımsak, pırasa, lahana, patlıcan, domates, biber, karpuz, kavun, kabak, maydanoz, tere, çilek, turp, marul, pırasa, yer elması, fıstık,

13.Gönen’de Yetişen Meyve - Fidan ve Ağaç Türleri. Görmek İçin Tıklayın

Meyve ve fidancılık:

          Süs bitkisi ile meyve fidanı yetiştiriciliğinde ilçe düzeyinde önemli mesafeler kaydedilmektedir. Süs bitkisi ve fidancılık alanında faaliyet gösteren Özsay Fidancılık ile Dilmaç Botanik işletmeleri Gönen’de önde gelmektedir.

           Meyvecilik sektörü son yıllarda bağ ve bahçelerin üzerine konutların inşa edilmesi, bakımsızlık ve birçok arazinin köklenerek çeltik üretimine geçilmesi dolayısıyla büyük oranlarda bir düşüş göstermiştir.  Bununla birlikte ilçede ağırlıklı olarak;  zeytin, elma, üzüm, armut, kiraz, şeftali, incir, erik yetiştiriciliği de yapılmaktadır.

           İlçe pazarlarında satılan meyve - sebze ihtiyacının % 80‘e yakını Gönen dışarısından, civar il - ilçe ve yurdun değişik bölgelerinden getirilmektedir.

          Son yıllarda meyvecilik alanında çeşitli girişimler de  olmaktadır.. Bunlara, Çınarpınar köyünde verimsiz tarım alanlarını işleyerek 55 dekarlık bir alanda meyvecilik yapmaya başlayan Enver MALCIOĞLU’ nu örnek olarak gösterebilmek mümkündür.  Malcıoğlu damlama sulama sistemiyle bu bahçede 20 ye yakın meyve yetiştirmeye başlamıştır.

           Meyvecilik ve bağcılık sektörü ilçede 2006 yıl itibariyle büyük hamlelere hazırlanmaktadır. Bu amaçla Gönen Meyvecilik, Sebzecilik, Fidancılık, Ağaçlandırma, Alternatif Tarım Projeleri Araştırma, Organizasyon ve Uygulama Hizmetleri Derneği kurulmuştur. Dernek kısa, orta ve uzun vadede büyük meyvecilik işletmeleri, örnek bağ ve bahçelerin kurulması ve alternatif tarım ürünlerinin ilçede yaygınlaştırılması konularında önemli çalışmaları ve yenilikleri gerçekleştirmeyi planlamaktadır.

İlçenin hemen her yerinde zeytin yetişmektedir. Zeytin bağları ağırlıklı olarak Havutça, Körpeağaç, Gebeçınar, Ayvalıdere, Ulukır, Çifteçeşmeler, Kınalar köylerinde bulunmaktadır.

14.Tarımsal ve Hayvansal Ürün Alanında Faaliyet Gösteren İşletmeler Görmek İçin Tıklayın

1-Süt işleme fabrika ve mandıraları; Tek Süt, Danone,  Astosan Süt Tozu, Güler Süt,  Kazancı Gıda, Tınaztepe Süt, Zeytinci Gıda.

2-Yem Fabrikaları: Ata Yem, Purina Yem,

3-Çeltik Fabrikaları: Mutlular Çeltik, Zeki Gıda, Yeşil Gönen, Özer Gıda, Çetinler Tarım, Sarıköy Tarım Ürünleri, Star Çeltik, Favori Çeltik, Öz Yeşil Gönen, Demet Çeltik, Acar Çeltik, Marmara Gıda, Yerel Gönen, Missis Çeltik,  Akçalar Çeltik, Soytürk Gıda.

3-Un Fabrikaları: Bir - un, Mutlular Un, Çetinler Un

05366062730 - 02667626793

gonen_gontam@hotmail.com

a.kadirdemircan@hotmail.com